Visite aux producteurs péruviens 2007
TransFair au Pérou: impressions de voyage
Mercredi 26 septembre, RTL a présenté un reportage sur le voyage au Pérou organisé en août par TransFair-Minka asbl.
Parallèlement, les participants au voyage au Pérou nous livrent quelques-unes de leurs impressions...
"Der faire Handel gibt der globalisierten Wirtschaft ein menschliches Gesicht - in zweierlei Hinsicht."
Aber der faire Handel hilft auch in anderer Hinsicht dieser Welt ein humaneres Gesicht zu geben.
Drei grosse Unternehmen in Peru kontrollieren den Baumwollmarkt, diktieren ihre Minipreise den Produzenten und fühlen sich nur einer Sache verpflichtet fühlen: der Maximierung des Profits. Ja, es gibt diese ungleichen Wirtschaftsstrukturen überall, die dazu führen, dass die "Kleinen" trotz ihrer Arbeit arm bleiben und die Reichen immer reicher werden.
Der faire Handel steht auf der Seite der benachteiligten Bauern- und Arbeiterfamilien in Peru, nicht um sie zu bemuttern, sondern damit endlich ein Stück Gerechtigkeit geschieht: Faire Bedingungen für eine harte Arbeit.
Mir wurde angesichts des Reichtums der Natur und deren "Früchte" deutlich, dass es in Peru wie überall auf der Welt so ist, wie Mahatma Gandhi gesagt hat:
Die Welt hat genug um die Bedürfnisse von allen zu befriedigen aber nicht die Gier von allen.
Es hat gut getan innerhalb von nur 2 Jahren zu sehen: vieles hat sich verbessert - auch in den kleinsten peruanischen Dörfern an der ecuadorianischen Grenze oben in den Bergen, dort wo es nur zwei öffentliche Telefone gibt und kein Handy funktioniert. Dafür aber funktioniert etwas, was es bei uns immer weniger gibt: eine gemeinschaftliche, gegenseitig sich unterstützende Haltung im täglichen Überlebenskampf- trotz mancher Unzulänglichkeiten.
Der Anbau von Zucker, der früher vor allem zu Zuckerschnaps verarbeitet wurde und teilweise übermässig in der Vergangenheit konsumiert wurde, eine Flucht aus der Misere hat sich gewandelt. Nicht mehr Schnaps oder agua fuego wird hergestellt sondern ein exportfähiger Biozucker der auch symbolisch als Startzeichen in eine bessere Zukunft gilt.
Mit der Einweihung von der Zuckerfabrik in Montero hat TransFair mit der luxemburgischen Kooperation und der Unterstützung von Cactus einen kleinen aber sehr wichtigen Beitrag zur Zukunft geleistet. Woran ich das noch festmachen kann? An den ersten Schülern, die aus den Umgebung Monteros den Sprung auf die Universität von Piura geschafft haben. Das erfüllt mich mit Stolz."
Jean-Louis Zeien
Lettre ouverte à un président éclairé
Un peu par hasard, j'ai été embarqué dans un périple péruvien avec un groupe de voyageurs passionnés par le principe du commerce équitable. Moi je n'y connaissais rien; je n'avais sur l'économie alternative en Europe qu'un regard furtif et amusé en voyant quelques vendeuses bénévoles et idéalistes d'âge canonique qui compensaient leur désoeuvrement domestique en un acharnement à emballer en dix minutes deux paquets de riz violet bio dans un sac en papier recyclé, persuadées que les distributeurs de billets donnaient aussi de la monnaie. Je croyais aussi qu'on ne trouvait que quelques rares cacahuètes ou autres noix de cajou, quinoa, bananes séchées ou bâtons de chocolat trop gras et trop sucrés qui s'achètent à prix d'or dans des rayons de supermarchés suffisamment opportunistes pour les proposer à des prix démentiels mais assez réalistes pour ne leur consacrer qu'un rayon rachitique et dissimulé derrière celui des produits bio dans le recoin de la bonne conscience.
Tu vois qu'avec cette dose de scepticisme on aurait du mal à me persuader qu'une révolution éthique est en cours.
Je me retrouve néanmoins à Piura, au Nord du Pérou, une ville qui n'intéresse aucun touriste occidental si ce n'est quelques surfeurs américains, une ville qui survit essentiellement des revenus des puits de pétrole côtiers et de l'agriculture. ....
Je ne sais pas si tu seras de mon avis mais la coopération nécessaire entre les fermiers est une réalité; leur encadrement par la centrale de Piura (Cépicafé, organisation qui chapeaute plus de trois mille paysans) en est une autre; la réalisation de projets communs fait encore partie de la réalité. Tous les discours tenus autour de l'inauguration de la sucrerie mécanisée et la qualité de l'accueil de la population manifestent autant la reconnaissance face aux efforts consentis, l'espoir que la manne étrangère se perpétue que la sacralisation de l'énorme travail fourni pour échapper à une misère qu'on pourrait croire inéluctable. Oui ces paysans ne font pas que danser à l'ombre des plantations en ingurgitant des litres de bière pendant que leurs femmes dans la plus grande discrétion préparent avec les moyens du bord un agréable repas, ils triment dur. Le travail manuel est considérable. J'ai vu toutes les étapes depuis la récolte du café jusqu'à son empaquetage. La mécanisation n'intervient qu'en peu de phases et les opérations manuelles se succèdent très nombreuses. Commerce équitable signifierait-il pour eux travailler comme des boeufs pour un salaire ridicule?
Les responsables de Cépicafé, José, Santiago et tous les autres, nous ont trimballés dans tout le Nord pour montrer qu'ils ne le perdaient pas. Leur sens de l'organisation et leur efficacité permettent aussi de secouer tant de préjugés qui pèsent sur ce que nous appellons avec tant d'impertinence le Tiers-Monde. Leur disponibilité était à notre service et à celui des producteurs qu'ils nous ont fait rencontrer: producteurs de cacao, de bananes, de café, de canne à sucre. Tous émargeaient du commerce équitable. Les producteurs de coton, eux aussi voudraient bien. Mais le chemin est encore long car les exigences du marché sont abondantes et draconiennes.
Je garde comme souvenir général mais essentiel qu'au Pérou des légions se mettent en place pour lutter contre la fragilité. La fragilité des éléments naturels (inondations, érosions, séismes, désert), fragilité sociale et politique (combien d'Indiens sont représentés et comment?), fragilité économique (l'équité du commerce n'est accessible qu'à une infime partie de la population; qu'arriverait-il si « Ethiquable » changeait sa politique commerciale comme client unique du marché de la marmelade de Piura?), fragilité sociale (statut de la femme, alcoolisme...) et je m'arrête là, il vaut mieux.
Un voyage, pour qu'il soit intéressant, doit probablement générer plus de questions qu'il n'apporte de réponses.
Le tiraillement perpétuel auquel j'ai été confronté, l'affrontement entre scepticisme et naïveté n'a pas fait de vainqueur. Tiens, ce que je trouve étrange aussi c'est qu'à mon retour, pour tous les cadeaux que j'ai souhaité offrir, j'ai pris ma voiture vers un supermarché très éloigné de chez moi, et j'ai acheté du sucre de canne produit à Piura, de la marmelade de la même origine, du café péruvien, du chocolat à la quinoa, des chips de bananes, noix de cajou, cacahuètes Ethiquable etc. Aurais-je changé? L'idéal de Justice viendrait-il à bout des plus réticents?
Bonne chance pour trouver les réponses!
Alain Carion
"Je suis partie un peu fatiguée par toutes les lourdeurs administratives que comporte l’organisation d’une mission au Sud.
Au Pérou, j’ai vu plein de choses qui ont évolué par rapport à ma dernière visite: à Montero il y a maintenant plusieurs boutiques, restaurants, auberges… En 2004, lors de ma première visite, il n’y avait rien de similaire, nous avions dormi dans « une pension » vraiment très modeste et mangé directement chez les paysans du village…
J’ai aussi rencontré beaucoup de personnes qui m’ont fait réfléchir sur l’évolution, pas seulement matérielle, qui est en train de se dérouler dans ce petit village du nord du Pérou, mais surtout sur la transformation permanente des mœurs. Un esprit entrepreneur et la volonté d’améliorer son propre « business » pour être compétitif sont en train de se développer. Mais surtout, petit à petit, la position des femmes s’affirme dans une société rurale qui reste, malgré tout, assez « patriarcale » …
Malgré la fatigue ressentie au départ, les échanges avec nos partenaires ont donné un nouvel élan à ma volonté de poursuivre mon travail pour un monde meilleur. La coopération entre le Nord et le Sud est essentielle pour que toutes les parties prenantes puissent se développer en ayant conscience des limites et surtout de leur rôle à jouer pour influencer la société dans laquelle elles vivent. Chacun d’entre nous, qu’il soit au Sud ou au Nord, a toujours un choix à faire et ce choix a toujours des conséquences aussi pour les autres… Commençons à réfléchir aux effets de notre façon quotidienne de consommer!
Le commerce équitable n’est pas la solution à tous les problèmes, mais un bon outil pour réduire la pauvreté dans les pays du Sud et les injustices existantes dans les relations Nord-Sud. Notre comportement d’achat est aussi un acte politique et c’est à nous seuls que revient la responsabilité de décider qui nous voulons soutenir par le simple geste d’acheter."
Daniela Ragni
Christine Marx
"Fairen Handel um Terrain materliewen, gesinn, schmaachen. Bënëfisser, déi méi gerecht verdeelt gin. Eng positiv Erfahrung!"
Henri Eippers
"Peru ass e wonnerschéint Land. Speziell déi Géigend wou mir Plantagen kucken waren huet mir et ugedoen. Herrlech Landschaft, sympatesch Leit; an awer keng liicht Liewensemstänn. Wann een bedenkt wéivill méi mir verdengen an mat wéi wéineg vill vun den Peruaner mussen liewen, dann ass et nemmen fair fir e bessen ze deelen. Naja, Geld an d'Hand drecken ass net nohalteg. Mee duerch ee klenge Geste heiheem kann een zu vill zesummen vill veränneren. An et huet onwahrscheinlech gudd gedoen fir ze mierken daat sech schon vill geännert huet. Déi meescht Leit schengen immens zefridden a voller Hoffnung op besser Zaiten. Respekt fir all déi, déi schon dozou beigedroen hun!“
Carmen Schares
"Waat mech beandrockt huet?
En reich Land waat seng Ressourcen net kann richteg nötzen esou wie' daat an eiser westlechen ökonomeschen Denken meiglech wär. D'Leit waren all immens fröndlech an irgendwéi' selbstzefridden an stolz.
Waat mech zudeifst beréiert huet?
Op verschidden Plaatzen sin d'Leit wirklech nach ganz arm drun , wéi z.B an dem klengen Duerf bei der Contonsplantage Ech hätt gär gewosst waat sie vun eis haalen wie' sie eis matt eisen fetten Unhängsel ( Kameraen , Rucksäck) gesinn hun
Waat mech begeeschtert huet?
Die Einfachheet an Fröndlechkeet mat denen d'Peruaner eis empfang hun besonneg zu Montero am Norden vun Peru - die Selbstverständlechkeet matt der eis Jugendlech matt den Kanner an Jugendlechen an dem Duerf op der Strooss Volleyball gespillt hun während mir am Restaurant ( "bei eis wär daat an der Scheier") gudd giess an gepotert hun
Net ze vergiessen den Pisco Sour an der Famill vum Hotel zu Montero
Den war seis awer stark uiuiui.!
Iwerhaapt war d'Atmosphär zu Montero aussergewei'nlech- Eise Grupp huet sech immens schnell fond oder och net- Vill Freiheet war mei'glech - den Bleck vum Hotel op die' fantastesch greng Biergkuliss war bei Sonenenopgang wie' önergan fir mech eemooleg.
An mir selwer hun sech emmer nei flott Stemmungsmomenter fond die' mech opliewen gelooss hun. Ech hun mech verantwortlech gespuert fir daat waat d'Produzenten eis gewissen an erzielt hun op der Aweiung vun der Zockerplantage
Waat mech iritiert huet?
Déi Vitesse mat der mir flei'ssend vun der armer an die' reich Welt tauchen können ouni mussen laang mat der Wimper ze zucken oder den porte-monaye ze verbei'en .
Waat mech enttäuscht huet?
Daat mir am Land vum Café -an fir daat waat mir do önerstuetzen- nie en richtegen Café ze schmaren kritt hun.
Waat mir wie gedoen huet?
Wann d'Kanner heeschen komm sin oft an den Steet an du hues hinnen aus prinzip naischt gin.
Waat mech interesseiert huet?
D'Arbecht die Daniela an den Louis op der Plaatz geleest hun. Ech hun sie zwee wirklech genial fond matt wie'enger Liichtegkeet an engem Verhandlungsgescheck sie alles gemanaged hun ouni daat sie kaal Fei'ss kritt hun an ouni den Iwerbleck ze verlei'eren.
Ech mengen daat och Leit wie' den José a C.o gemerkt hun daat mir als klenge Transfair Grupp eng ei'erlech Höllef ubidden an sie demno och "gerecht handeln" (commerco justo).
Ech hun erkannt daat Leit wie' Daniela an den Louis fir d'Transfair-Minka onersetzlech zu Letzebuerg sin
Waat mech immens frou gemaach huet?
Daat et eng immens Rees war wou ech ganz vill nei Andreck kritt hun -Leit kennen gelei'ert hun - die' ech net well an Zukunft vermössen well- vill Spaass am Grupp haat an nach daat weit iwer Peru eraus.
Ech fannen et war zu Montero immens schein. D Leit sin ganz frendlech do an sin matdem zfridden wat se hun. Vun dem wat ech do gesin hunn an wat den Fairenhandel fir die Leit mecht kann ech soen dat den Fairenhandel enerstezt muss gin an weider exsisteiren muss."
- Virun allem sin et d’Leit aus dem Peru, déi mech beandrocken. Ech erliewen si als oppen a kontaktfreedeg, déi eis begrenzte spuenesch Sprochkenntnisser ze schätze wëssen a mat enger gewëssen Allegria duerch d’Liewe gin. Och an dénen Dierfer, wou d’Leit op engem fir eis « Existenzminimum » liewen, begéint een Menschen an enger häerzlecher an zefriddener Atmosphär.
- Peru as awer och dat Land, wat onermosslech Schätz un Liewensmëttel huet. Ze hoffen as dat och d’Peruaner déi Schätz wéi Quinoa, Mango, Kakao a Co ze schätze wëssen a nët no Hamburger oder soss westlechem Food striewen.
- D’Landschaft am Peru, geprägt duerch di enorm Vielfältigkeet vu Biergwelt, d’Djungel, Wüst a Mier, hannerlisst Biller, déi en och mat dem beschten Fotoapparat nët festhale kann.
- Ganz vill Menschen, vum Campesino bis zum Agrarmanager hun d’Virdeeler vum fairen Handel erkannt. En Duerf wéi Montero huet durch de fairen Handel e gewëssen Opschwong erliewt. Et bleiwt ze hoffen, dat et nët vum Tourismus iwerrrullt gët. Ech si frou dat Duerf sou erliewt ze hun.
Lucie Schares
"Bei der Visite vun den Kaffisplantagen zu Montero ass mir opgefall datt die Leit déi do schaffen vill an schwéier Aarbecht mussen leeschten. Ech selwer hun och Kaffisbounen am géien Bierg gepleckt an dono aussortéiert. Et mierkt een do och wéi aarm déi Leit wierklech sinn, well wéi mir dem klengen Andreais Faarwen geschenkt hun, war deen richteg glecklech. Dofir denken ech datt mat der Hellef vun TransFair d'Leit méi glecklech kennen gin. Sie gin besser bezuelt an sie kennen hir Kanner an d'Schoul schecken."
Liz Zeien
"Was mir gefallen hat, war besonders das Dorf Montero, denn die Dorfbewohner waren nicht reich, sondern arm, aber die Stimmung in dem Dorf war wunderbar: sie lachten sehr viel (viel mehr als in den Großstädten), und sie spielten auf der Straße zusammen Volleyball. Sie sind sehr gastfreundlich und wir durften auch mitspielen. Ich habe großen Respekt vor dem Können der kleinen Kinder!
Bei unserer ersten Plantage, einer Zuckerplantage, und ihrer Einweihung, war es interessant: wir durften den Zucker schmecken als er schon gekocht war und roh. Also ich finde die zwei schmecken klasse! Wir durften auch mithelfen bei der Zuckerverarbeitung beim Sieben. Was mir gefallen hat, war die Stimmung: sie war immer locker und trotzdem lief alles bestens! Wir haben noch unzählige andere Plantagen besichtigt wie zum Beispiel: Kaffee, Kakao, Baumwolle(Cotton), Bananen etc.
Ich fand es interessant um zu sehen wie sie gemacht werden und ich muss schon sagen, das ist nicht so ohne, denn für manche Arbeit braucht man sehr viel Geduld, Präzision und Kraft. Meinen Respekt haben sie auch hier: ich könnte das nicht. Bei manchen konnten wir eine Hand mit anpacken aber schon nach wenigen Minuten hatte ich schon keine Geduld mehr, obwohl auch die Frauen diese Arbeit verrichten müssen. Sie tun dies Tag ein Tag aus. Doch es beruhigt mich, dass sie dank Trans Fair besser bezahlt werden für diese doch lästige Arbeit auf den Plantagen.
Die Natur in Peru ist erstklassig und abwechslungsreich: manchmal war es savannenmässig wie der Afrikastyle oder in anderen Gegenden voller Palmen oder sogar Bäumen. Also wie schon gesagt, die Natur sowie die Momente die man fest hielt und die Aussichten: einfach klasse!
Wir hatten die Möglichkeit um den einheimischen und touristischen Teil Perus zu sehen. Ich fand die Reise eine gute Erfahrung weil wir vor und hinter den Kulissen Perus sehen konnten (wenn man das so sagen kann). Wir konnten die Vor- und Nachteile hautnah miterleben. Ich bin froh, dass ich als 14 jähriges Mädchen so eine Reise antreten und erleben konnte. Die 3 Wochen kamen einem nicht lange vor, weil das Land Peru und unsere Gruppe einfach super waren! Und ich bin froh, dass es so eine Organisation wie TransFair gibt, sodass wir via Trans Fair helfen können, dass es in dem Land ein wenig mehr Gerechtigkeit gibt und so für die Kinder und Erwachsenen mehr Hoffnung besteht und ihnen damit eine bessere Zukunft ermöglicht wird.
Mit dieser Erfahrung, dass es den Leuten dank TransFair schon besser geht, habe ich Peru verlassen."
Marloes
Inauguration d'une unité de production de sucre de canne au nord du Pérou
Lors de sa visite au Pérou fin 2004, une délégation de TransFair-Minka a.s.b.l. a promis d'aider la communauté de Montero, au nord du Pérou. Le 29 juillet 2007, la nouvelle unité de production a été inaugurée.Lire:
- Article de Luc Marteling
- Article paru le 31 juillet 2007 («Wort»)
- Grand reportage paru le 11 août 2007 («Wort»)
Écouter:
- Témoignage de José Rojas Hernández, directeur général de Cepicafe (RTL, 30 juillet 2007)
- Témoignage de Jessica Oliveira, élève de l’Ecole privée Fieldgen, qui a participé au voyage en tant que lauréate d'un concours lancé par l’association Luxembourg-Pérou et organisé par TransFair-Minka (RTL, 31 juillet 2007)
- Témoignage de Jean-Louis Zeien, président de TransFair-Minka (RTL, 3 août 2007)
